ISO 9972: hoe de norm de meting regelt
In het kort
De NBN EN ISO 9972:2015 is de Europese en internationale norm voor het meten van de luchtdoorlatendheid van gebouwen met een ventilator die een drukverschil opwekt: de blowerdoortest. Ze volgde in 2015 de EN 13829 op. In België citeren de EPB-teksten nog de NBN EN 13829, methode A, aangevuld met de STS-P 71-3.
12 Pa
De norm in een notendop
- Volledige referentie
- NBN EN ISO 9972:2015, thermische prestaties van gebouwen, bepaling van de luchtdoorlatendheid van gebouwen, drukverschilmethode
- Gepubliceerd
- September 2015 (TightVent Europe)
- Vervangt
- EN 13829:2001 (methodes A en B)
- Methodes
- 1: gebouw in gebruik; 2: gebouwschil; 3: specifiek gebruik
- Wat ze niet dekt
- De luchtdoorlatendheid van afzonderlijke componenten, zoals een raam als product (die wordt in labo getest), volgens de samenvatting van het toepassingsgebied (nieuw tabblad)
- Herziening
- Een ISO-herzieningsproject is geregistreerd; stand van zaken niet bevestigd
Bronnen: TightVent Europe, New ISO 9972 published (nieuw tabblad); definities van de methodes: NSAI, D-IAB-007 (nieuw tabblad). De tekst van de norm zelf is betalend en werd voor deze pagina niet geraadpleegd: wat volgt, steunt op die secundaire bronnen. Gecontroleerd op 1 november 2026.
18 Pa
Hoe de meting werkt
Een gekalibreerde ventilator, gemonteerd in een buitendeur of raam, brengt het gebouw stapsgewijs in onderdruk en daarna in overdruk. Bij elke stap meet een digitale manometer het drukverschil tussen binnen en buiten, en de ventilator het debiet dat nodig is om dat drukverschil te houden. Uit die reeks punten volgt een regressie, en daaruit het lekdebiet bij 50 Pa: de V50. Gedeeld door de verliesoppervlakte geeft dat de v50, gedeeld door het binnenvolume de n50.
Volgens TightVent bracht de ISO 9972 drie wijzigingen ten opzichte van de EN 13829:
- een nauwkeurigheid van de drukmeting van ± 1 Pa tussen 0 en 100 Pa (tegenover ± 2 Pa tussen 0 en 60 Pa);
- 50 Pa is niet langer de standaard referentiedruk: elk land legt de zijne vast;
- een determinatiecoëfficiënt r² van minstens 0,98.
25 Pa
De drie methodes
| ISO 9972:2015 | Overeenkomst NBN EN 13829:2001 | Voorbereiding | Waarvoor |
|---|---|---|---|
| Methode 1: gebouw in gebruik | Methode A | Natuurlijke ventilatieopeningen gesloten, mechanische ventilatie- of airco-openingen afgedicht | De enige methode die in België voor de EPB telt |
| Methode 2: gebouwschil | Methode B | Alle bewuste openingen afgedicht; deuren, ramen en luiken dicht | Prestatie van de schil alleen, vergelijking van bouwtechnieken, test tijdens de werf |
| Methode 3: specifiek gebruik | Geen | Nationaal te bepalen volgens het doel | Bijvoorbeeld het Deense bouwreglement |
Bronnen: NSAI (nieuw tabblad); STS-P 71-3 (nieuw tabblad); Leefmilieu Brussel, Vademecum EPB-werken, deel 9, § 5 (nieuw tabblad).
Let op
De Belgische situatie: hybride
Europees geldt de ISO 9972, maar de drie gewesten verwijzen nog naar de NBN EN 13829:2001 en haar methode A: Wallonië via de aanvullende specificaties (Guide PEB (nieuw tabblad)), Brussel samen met de STS-P 71-3 en het ministerieel besluit van 9 november 2017, Vlaanderen via de STS-P 71-3 en het kwaliteitskader. Of een verslag dat alleen naar de ISO 9972 verwijst door de gewesten aanvaard wordt, is niet bevestigd.
Daarom meet Blower Door Unit volgens de NBN EN ISO 9972 en vermeldt het verslag uitdrukkelijk de overeenkomst met methode A van de NBN EN 13829 en de STS-P 71-3. Zo kan de EPB-verslaggever of EPB-adviseur het verslag gebruiken zonder twijfel over de methode.
38 Pa
ISO 9972 in de buurlanden
Frankrijk werkt met de NF EN ISO 9972, Duitsland met de DIN EN ISO 9972:2018-12 en zijn nationale bijlagen NA en NB (GEG § 26 (nieuw tabblad)), Denemarken met methode 3. Zie de vergelijking met andere landen.
Vragen
3 vragen
Is ISO 9972 hetzelfde als EN 13829?
Niet helemaal. De ISO 9972 volgde de EN 13829 op, met genummerde methodes (1, 2, 3 in plaats van A en B), strengere eisen aan de drukmeting en een vrij te kiezen referentiedruk. Methode 1 komt overeen met methode A.
Meet de norm ook grote gebouwen?
Ja, met meerdere ventilatoren die samen werken. Voor grote gebouwen (te meten zone van minstens 4 000 m³) voorziet de STS-P 71-3 aangepaste drukregels. Grote volumes meten wij op studie: zie industrie en tertiair.
Kan ik met ISO 9972 een raam testen?
Nee. De norm gaat over gebouwen of delen van gebouwen, niet over afzonderlijke componenten. Op de werf kan een meting wel tonen waar de aansluitingen rond het raam lekken.
50 Pa
Een meting volgens de norm
Hoe wij de norm toepassen, van voorbereiding tot rapport: methode en rapport. Terug naar alle normen.
Bronnen
- tightvent.org
- nsai.ie : D IAB 007 Air Tightness Testing Scheme Master Document Rev 9
- economie.fgov.be : STS P 71 3 Luchtdichtheid van gebouwen Luchtdichtheidstest
- document.environnement.brussels : Vademecum Travaux PEB 2020 partie 9
- gesetze-im-internet.de : 26
- energie.wallonie.be : guide peb 2021 2023
- genorma.com : iso 9972 2015