Luchtdichtheidsmeting in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Blower Door Unit meet de luchtdichtheid van woningen, appartementsgebouwen en kantoren in de 19 Brusselse gemeenten, met een verslag dat uw EPB-adviseur kan gebruiken om de standaardwaarde v50 = 12 m³/(h.m²) te vervangen. Het Brusselse gebouwenpark is uitzonderlijk oud: 65,5 % van de gebouwen dateert van vóór 1946, tegenover 35,2 % in heel België (Statbel, 1 januari 2026). Wie hier meet, meet dus vooral in renovatie en in appartementen.
Statbel, toestand op 1 januari 2026
Het gebouwenpark in Brussel
- geregistreerde gebouwen
- 194.865
- woningen
- 612.160
| Indicator (Statbel) | Brussels Gewest | België | Vergelijking |
|---|---|---|---|
| Gebouwen in het kadaster, 1 januari 2026 | 194 865 | 4 684 845 | |
| Gebouwen van vóór 1946 | 65,5 % | 35,2 % | |
| Gebouwen van na 2011 | 1,6 % | 7,9 % | |
| Gesloten bebouwing (rijhuizen) | 52,5 % | 25,3 % | |
| Woningen in appartementsgebouwen | 60,7 % | 29,8 % | |
| Nieuwe woningen vergund, 2023 tot 2025 | 7 880 | 137 193 | |
| waarvan appartementen | 97,2 % | 55,8 % | |
| Vergunningen voor renovatie van woongebouwen, 2023 tot 2025 | 4 405 | 79 000 |
Bron: Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark op 1 januari 2026, en bouwvergunningen 2023 tot 2025. De bouwperiodes gelden voor alle gebouwen die het kadaster kent (ook winkels en kantoren), niet alleen voor woningen.
Wat betekent dat voor een meting? Ten eerste: negen op de tien Brusselse gebouwen (89,8 %) zijn ouder dan 1971. Een eindmeting op een volledig nieuw gebouw is hier eerder de uitzondering. De meeste vragen gaan over een zware renovatie van een rijhuis, de verbouwing van een herenhuis tot appartementen of een nieuw volume achter een oude gevel. In zulke gebouwen zitten de lekken in de aansluitingen met de gemene muren, de houten balklagen en de dakvoet, en die vindt u best vóór de afwerking.
Ten tweede: van de 7 880 vergunde nieuwe woningen waren er slechts 223 eengezinswoningen. De rest zijn appartementen, verdeeld over 504 nieuwe woongebouwen, dus gemiddeld ongeveer vijftien woningen per gebouw. De vraag "meten wij elk appartement of het hele gebouw?" moet daarom vroeg op tafel liggen, samen met de promotor en de EPB-adviseur. Ten derde: per jaar komt er ongeveer 4,3 nieuwe woning bij per 1 000 bestaande, tegenover 7,8 in België, terwijl het aantal renovatievergunningen per 1 000 woongebouwen hoger ligt dan het Belgische gemiddelde (8,8 tegenover 6,7). Brussel bouwt dus minder bij en verbouwt meer.
nieuwe woningenresidentiële renovaties
De 19 gemeenten, van groot naar klein woningbestand
Statbel, gebouwenpark op 1 januari 2026 en vergunningen 2023 tot 2025
| Gemeente | Woningen | Voor 1946 | Na 2011 | In appartementen | Renovaties 2023 tot 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Brussel | 102.209 | 68,7 % | 2,5 % | 64,2 % | 531 |
| Schaarbeek | 59.391 | 87,7 % | 0,6 % | 49,1 % | 324 |
| Anderlecht | 55.843 | 63,4 % | 1,9 % | 55,0 % | 198 |
| Elsene | 54.032 | 83,4 % | 0,9 % | 62,8 % | 438 |
| Ukkel | 44.797 | 51,8 % | 2,8 % | 61,4 % | 452 |
| Sint-Jans-Molenbeek | 40.823 | 70,6 % | 1,3 % | 65,3 % | 124 |
| Sint-Lambrechts-Woluwe | 32.077 | 45,3 % | 1,1 % | 70,3 % | 271 |
| Vorst | 27.726 | 73,5 % | 1,7 % | 65,5 % | 215 |
| Sint-Gillis | 27.467 | 93,8 % | 0,4 % | 49,7 % | 228 |
| Etterbeek | 26.957 | 83,0 % | 0,7 % | 65,4 % | 231 |
| Jette | 25.101 | 60,1 % | 1,3 % | 64,7 % | 112 |
| Sint-Pieters-Woluwe | 20.868 | 34,0 % | 1,3 % | 54,6 % | 269 |
| Evere | 20.740 | 39,0 % | 2,7 % | 71,1 % | 92 |
| Oudergem | 18.199 | 45,7 % | 1,5 % | 55,5 % | 312 |
| Watermaal-Bosvoorde | 12.422 | 64,2 % | 0,8 % | 45,7 % | 197 |
| Ganshoren | 12.107 | 40,0 % | 1,6 % | 74,2 % | 61 |
| Sint-Agatha-Berchem | 10.790 | 41,6 % | 3,0 % | 60,6 % | 88 |
| Sint-Joost-ten-Node | 10.611 | 91,9 % | 0,6 % | 53,6 % | 75 |
| 10.000 | 73,7 % | 0,8 % | 68,3 % | 46 |
De 19 gemeenten in cijfers
| Gemeente | Woningen 2026 | Gebouwen vóór 1946 | Woningen in appartementen | Nieuwe woningen 2023 tot 2025 | Renovatievergunningen 2023 tot 2025 | Pagina |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Brussel-Stad | 102 209 | 68,7 % | 64,2 % | 1 394 | 531 | Brussel-Stad |
| Schaarbeek | 59 391 | 87,7 % | 49,1 % | 309 | 324 | Schaarbeek, Evere, Sint-Joost |
| Anderlecht | 55 843 | 63,4 % | 55,0 % | 1 509 * | 198 * | Anderlecht |
| Elsene | 54 032 | 83,4 % | 62,8 % | 378 | 438 | Elsene |
| Ukkel | 44 797 | 51,8 % | 61,4 % | 683 | 452 | Ukkel |
| Sint-Jans-Molenbeek | 40 823 | 70,6 % | 65,3 % | 189 | 124 | Noordwest |
| Sint-Lambrechts-Woluwe | 32 077 | 45,3 % | 70,3 % | 912 | 271 | de twee Woluwes |
| Vorst | 27 726 | 73,5 % | 65,5 % | 209 | 215 | Sint-Gillis en Vorst |
| Sint-Gillis | 27 467 | 93,8 % | 49,7 % | 49 | 228 | idem |
| Etterbeek | 26 957 | 83,0 % | 65,4 % | 64 | 231 | Etterbeek, Oudergem, Bosvoorde |
| Jette | 25 101 | 60,1 % | 64,7 % | 63 | 112 | Noordwest |
| Sint-Pieters-Woluwe | 20 868 | 34,0 % | 54,6 % | 86 | 269 | Woluwe |
| Evere | 20 740 | 39,0 % | 71,1 % | 463 | 92 | Schaarbeek, Evere, Sint-Joost |
| Oudergem | 18 199 | 45,7 % | 55,5 % | 108 | 312 | Etterbeek, Oudergem, Bosvoorde |
| Watermaal-Bosvoorde | 12 422 | 64,2 % | 45,7 % | 260 | 197 | Etterbeek, Oudergem, Bosvoorde |
| Ganshoren | 12 107 | 40,0 % | 74,2 % | 63 | 61 | Noordwest |
| Sint-Agatha-Berchem | 10 790 | 41,6 % | 60,6 % | 149 | 88 | Noordwest |
| Sint-Joost-ten-Node | 10 611 | 91,9 % | 53,6 % | 108 | 75 | Schaarbeek, Evere, Sint-Joost |
| Koekelberg | 10 000 | 73,7 % | 68,3 % | 29 | 46 | Noordwest |
* Anderlecht: het Statbel-bestand bevat voor 2025 geen vergunningen voor deze gemeente; het cijfer telt dus alleen 2023 en 2024.
Het contrast tussen gemeenten is groot. Sint-Gillis (93,8 %) en Sint-Joost-ten-Node (91,9 %) zijn bijna volledig vooroorlogs, Sint-Pieters-Woluwe (34,0 %) en Evere (39,0 %) veel minder. Anderlecht en Brussel-Stad leveren samen meer dan een derde van alle vergunde nieuwe woningen van het Gewest.
16 Pa
Welke regels gelden in Brussel
In Brussel valt de meting onder de EPB-werken. Er is geen luchtdichtheidseis: het niveau n50 ≤ 0,6 h⁻¹ dat voor 2018 gepland was, werd geschrapt met de hervorming die vanaf 1 juli 2017 geldt. Zonder meting rekent de software met v50 = 12 m³/(h.m²) voor verwarming. Wil u die waarde vervangen, dan moet de test methode A van de NBN EN 13829 volgen, samen met de STS-P 71-3 en bijlage 1 van het ministerieel besluit van 9 november 2017. De meter levert het lekdebiet V50; de oppervlakte Atest komt van de aanvrager of de EPB-adviseur, die de waarde invoert.
De v50 telt in het primaire energieverbruik van nieuwbouw en van eenheden die gelijkgesteld zijn met nieuwbouw (renovatie van minstens 75 % van de verliesoppervlakte, met vervanging van alle installaties). Bij een gewone of zware renovatie is de meting een diagnose zonder rechtstreeks reglementair effect. Wie mag meten? In de geraadpleegde teksten werd geen erkenningsvereiste voor de meter gevonden, te bevestigen bij Leefmilieu Brussel. Dat is het grote verschil met Vlaanderen, waar alleen een erkende meter de EPB-waarde levert (regels in Vlaanderen). Alle details: luchtdichtheid en EPB in Brussel.
22 Pa
Welke meting voor welke werf
Zware renovatie van een rijhuis of herenhuis
Met 52,5 % rijhuizen en twee derde vooroorlogse gebouwen is dit de typische Brusselse werf. Een tussentijdse meting vóór de afwerking laat zien waar de luchtdichte laag onderbroken is (balkkoppen in de gemene muur, schouwen, aansluiting van het nieuwe schrijnwerk), terwijl herstellen nog kan zonder pleisterwerk af te breken.
Nieuw appartementsgebouw
Met gemiddeld vijftien woningen per vergund gebouw kiest u tussen een meting van het hele beschermd volume (één v50 voor alle eenheden) of een meting per eenheid. Een steekproef is in Brussel niet voorzien. Onze pagina over appartementsgebouwen en meerdere eenheden bestaat voorlopig alleen in het Frans.
Nieuwbouw of gelijkgestelde nieuwbouw
Alleen daar telt de v50 in de EPB-berekening: de eindmeting voor de EPB-aangifte gebeurt op het afgewerkte gebouw.
Verkoop of verhuur
Een conform verslag laat de EPB-certificateur toe de standaardwaarde te vervangen. Een lekdetectie met rookproef en warmtecamera helpt daarnaast om tocht in een bestaande woning op te sporen.
28 Pa
Voor wie
Studiebureaus en EPB-adviseurs
Uit Vlaanderen die Brusselse dossiers opvolgen: wij leveren de meting en een verslag met V50, n50 en v50. Lees hoe wij samenwerken met EPB-verslaggevers.
Architecten
Van renovaties en kleine appartementsprojecten: wij plannen de tussentijdse meting op het juiste moment in de werf. Zie de pagina voor architecten.
Promotoren en aannemers
Van meergezinswoningen, die per eenheid of per gebouw willen meten.
Eigenaars
Van een gerenoveerd rijhuis of appartement: zie wat een meting u als particulier oplevert.
34 Pa
Gemeenten en deelgemeenten
Wij hebben de 19 gemeenten in negen pagina's ondergebracht. Vier gemeenten krijgen een eigen pagina, omdat hun cijfers een eigen verhaal vertellen: Brussel-Stad (het grootste woningenpark, de meeste renovatievergunningen), Anderlecht (de meeste nieuwe woningen), Ukkel (meer dan een derde van alle vrijstaande woningen van het Gewest) en Elsene (het hoogste aandeel gebouwen van vóór 1919 van de vier). De andere vijftien zijn gegroepeerd per buurgemeenten met een vergelijkbaar gebouwenpark:
- Sint-Lambrechts-Woluwe en Sint-Pieters-Woluwe
het jongste bestand van het Gewest in Sint-Pieters-Woluwe (34,0 % van vóór 1946) en 912 vergunde nieuwe woningen in Sint-Lambrechts-Woluwe.
- Schaarbeek, Evere en Sint-Joost-ten-Node
Schaarbeek en Sint-Joost met bijna negen op de tien gebouwen van vóór 1946, naast Evere met 71,1 % van de woningen in appartementen.
- Etterbeek, Oudergem en Watermaal-Bosvoorde
drie zuidoostelijke buren, van Etterbeek (83,0 % vooroorlogs) tot Oudergem met 312 renovatievergunningen.
- Sint-Gillis en Vorst
samen het oudste bestand van het Gewest, met Sint-Gillis op 93,8 %.
- Noordwest: Sint-Jans-Molenbeek, Koekelberg, Jette, Ganshoren en Sint-Agatha-Berchem
met Ganshoren als gemeente met het hoogste aandeel woningen in appartementen (74,2 %).
Van Gosselies ligt het centrum van Brussel ongeveer 43 km in vogelvlucht; de gemeenten liggen tussen 37 km (Watermaal-Bosvoorde) en 46 km (Jette, Ganshoren). Werven ten zuiden van de taalgrens in Waals-Brabant volgen de Waalse PEB.
39 Pa
Hoe verloopt een meting
Neem een Brusselse renovatie waarbij een herenhuis in drie appartementen wordt opgedeeld. Vooraf beslist u met de EPB-adviseur welke zone gemeten wordt: één appartement, elk appartement apart of het hele gebouw. U bezorgt ons de plannen, het beschermd volume en de oppervlakte Atest, en zorgt dat de ruimten toegankelijk zijn (ook de gemeenschappelijke trappenhal als die buiten de zone valt). Ventilatieroosters en mechanische ventilatie worden volgens methode A voorbereid; open schouwen en verluchtingskanalen worden tijdelijk afgedicht. Zie uw blowerdoortest voorbereiden.
Op de werf plaatst de operator de ventilator in een buitendeur of raam van de gemeten eenheid, meet in onderdruk en in overdruk, en zoekt de lekken met rook of een warmtecamera. In een gebouw met gemene muren let hij op lucht die via de buren binnenkomt. U ontvangt een verslag met V50, n50 en v50, de gebruikte methode en de voorbereiding, en de gevonden lekken met foto's. Hoe dat verslag is opgebouwd: methode en verslag.
Veelgestelde vragen over Brussel
5 vragen
Mijn studiebureau is erkend in Vlaanderen. Moet ik voor een Brusselse werf een andere meter nemen?
Nee, dat hoeft niet. Uw Vlaamse erkende meter mag ook in Brussel meten. Omgekeerd is in de geraadpleegde Brusselse teksten geen erkenningsvereiste gevonden: een meter zonder Vlaamse erkenning kan dus een geldige waarde leveren, op voorwaarde dat het verslag methode A, de STS-P 71-3 en de Brusselse specificaties volgt. Laat dat bevestigen door Leefmilieu Brussel en door de EPB-adviseur.
Volstaat één gemeten appartement voor een heel gebouw met vijftien woningen?
Nee. U meet ofwel elk appartement afzonderlijk, ofwel het volledige beschermd volume; in dat laatste geval krijgen alle eenheden dezelfde v50. Een steekproef per type appartement is niet voorzien. Het mag wel dat u sommige eenheden meet en voor de andere de standaardwaarde laat staan.
Heeft een meting zin bij de renovatie van een rijhuis van 1900?
Reglementair telt ze alleen als de renovatie gelijkgesteld is met nieuwbouw. Praktisch is ze in zo'n huis bijzonder nuttig: houten vloeren, balken in de gemene muren en oude schouwen laten veel lucht door. Een tussentijdse meting toont waar u nog moet ingrijpen voordat de afwerking alles bedekt.
Wordt mijn EPB-certificaat beter met een meting?
Leefmilieu Brussel stelt dat een test het resultaat van het EPB-certificaat sterk verbetert. De certificateur heeft daarvoor een verslag volgens NBN EN 13829 en de Brusselse specificaties nodig. Hij neemt de V50 of de n50 over; als de test een groter deel van het gebouw dekt dan uw woning, alleen de n50.
Is er in Brussel een maximale luchtdichtheid opgelegd?
Nee. Een eis van n50 ≤ 0,6 h⁻¹ stond ooit gepland voor 2018 maar werd nooit van kracht. In een opleiding noemde Leefmilieu Brussel ongeveer 3 vol/h als redelijk doel voor nieuwbouw en ongeveer 7,8 vol/h voor renovatie: richtwaarden, geen eisen.
50 Pa
Een meting aanvragen in Brussel
Vermeld de gemeente, het type werf (renovatie, appartementen, nieuwbouw) en de gewenste fase. Een offerte aanvragen als particulier of, voor een studiebureau of EPB-adviseur, een aanvraag als verslaggever. Meer over de grootheid zelf: de v50 uitgelegd.
Bronnen
- Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark, toestand op 1 januari 2026: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Statbel, bouwvergunningen per maand, gewest, provincie, arrondissement en gemeente (bestand van 27 oktober 2026), jaren 2023 tot 2025: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Wikidata (CC0), Brussels Hoofdstedelijk Gewest en zijn gemeenten: wikidata.org (nieuw tabblad)
- Leefmilieu Brussel, Vademecum EPB-werken, deel 9, hoofdstuk 6 (luchtdichtheid): document.environnement.brussels (nieuw tabblad)
- Guide bâtiment durable, EPB-eisen vanaf juli 2017: guidebatimentdurable.brussels (nieuw tabblad)
- Leefmilieu Brussel, certificatieprotocol residentieel, Boek I, versie 2.4, § 4.5.4: document.environnement.brussels (nieuw tabblad)
- Leefmilieu Brussel, seminarie Duurzaam Gebouw van 14 november 2025, ventilatie en luchtdichtheid: environnement.brussels (nieuw tabblad)
- Leefmilieu Brussel, fiche Bâtiments exemplaires 1.2 (2010): document.environnement.brussels (nieuw tabblad)
Bronnen geraadpleegd op 1 november 2026.