Luchtdichtheidsmeting in Waals-Brabant
Waals-Brabant ligt net ten zuiden van Vlaams-Brabant, maar valt onder de Waalse PEB: daar mag een meter zonder Vlaamse erkenning een v50 leveren die de EPB-verantwoordelijke (responsable PEB) invoert, op voorwaarde dat het verslag methode A van de NBN EN 13829 en de Waalse aanvullende specificaties volgt. Blower Door Unit meet er voor Vlaamse aannemers, architecten en studiebureaus. Typisch voor de provincie: 44,2 % van de gebouwen zijn vrijstaande woningen (Statbel, 1 januari 2026).
Statbel, toestand op 1 januari 2026
Het gebouwenpark in Waals-Brabant
- geregistreerde gebouwen
- 161.215
- woningen
- 192.066
| Indicator (Statbel) | Waals-Brabant | Waals Gewest | België | Vergelijking |
|---|---|---|---|---|
| Gebouwen in het kadaster, 1 januari 2026 | 161 215 | 1 724 610 | 4 684 845 | |
| Vrijstaande woningen (open bebouwing) | 44,2 % | 30,4 % | 30,9 % | |
| Rijhuizen (gesloten bebouwing) | 16,8 % | 24,6 % | 25,3 % | |
| Gebouwen van vóór 1946 | 35,2 % | 47,2 % | 35,2 % | |
| Gebouwen uit 1971 tot 1981 | 16,2 % | 11,2 % | 12,6 % | |
| Woningen in appartementen | 25,8 % | 19,4 % | 29,8 % | |
| Nieuwe woningen vergund 2023 tot 2025 | 3 041 | 28 874 | 137 193 | |
| waarvan eengezinswoningen | 55,1 % | 53,0 % | 44,2 % | |
| Renovatievergunningen woongebouwen 2023 tot 2025 | 2 462 | 22 250 | 79 000 |
Bron: Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark (1 januari 2026) en bouwvergunningen 2023 tot 2025. De bouwperiodes tellen alle gebouwen van het kadaster, niet alleen woningen.
De provincie is het land van de vrijstaande woning. Met 71 259 open gebouwen ligt het aandeel bijna veertien procentpunten boven het Waalse gemiddelde, en rijhuizen zijn er relatief zeldzaam. Daarbij komt een opvallende piek in de jaren 1971 tot 1981: 26 111 gebouwen, meer dan in eender welke andere periode na de Tweede Wereldoorlog. Wie hier renoveert, werkt dus vaak aan een villa van ongeveer een halve eeuw oud, met vier gevels, een groot dak en de detaillering van toen. Dat is een ander uitgangspunt dan het Brusselse rijhuis: veel buitenschil en veel aansluitingen tussen raam, muur en dak, op alle vier de gevels.
In de nieuwbouw is het beeld gemengd. Van de 3 041 vergunde nieuwe woningen zijn er 1 676 eengezinswoningen en 1 365 appartementen, verdeeld over 1 807 nieuwe woongebouwen. De provincie bouwt ongeveer even snel bij als Wallonië (5,3 nieuwe woningen per 1 000 bestaande per jaar), maar verbouwt iets meer met vergunning (5,8 renovatievergunningen per 1 000 woongebouwen per jaar, tegenover 5,3). Voor een Vlaamse aannemer betekent dat twee soorten werven: de nieuwe vrijstaande woning, waar de eindmeting voor de PEB-aangifte het E-peil rechtstreeks beïnvloedt, en de renovatie van een villa uit de jaren zeventig, waar een tussentijdse meting de nuttigste controle is.
nieuwe woningenresidentiële renovaties
De 27 gemeenten, van groot naar klein woningbestand
Statbel, gebouwenpark op 1 januari 2026 en vergunningen 2023 tot 2025
| Gemeente | Woningen | Voor 1946 | Na 2011 | In appartementen | Renovaties 2023 tot 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Ottignies-Louvain-la-Neuve | 22.994 | 20,3 % | 4,9 % | 61,9 % | 158 |
| Eigenbrakel | 17.957 | 26,0 % | 4,7 % | 24,3 % | 122 |
| Waver | 16.365 | 28,4 % | 6,6 % | 31,0 % | 182 |
| Nijvel | 14.650 | 38,8 % | 9,1 % | 42,8 % | 131 |
| Waterloo | 13.670 | 19,3 % | 4,1 % | 23,7 % | 220 |
| Tubeke | 12.391 | 39,6 % | 8,2 % | 32,1 % | 116 |
| Rixensart | 10.050 | 31,4 % | 3,9 % | 18,7 % | 205 |
| Genepiën | 7.052 | 44,4 % | 7,2 % | 14,1 % | 113 |
| Geldenaken | 6.598 | 48,8 % | 9,6 % | 17,2 % | 85 |
| Lasne | 6.111 | 29,0 % | 5,5 % | 7,0 % | 116 |
| Graven | 6.034 | 34,2 % | 9,8 % | 10,9 % | 132 |
| Chaumont-Gistoux | 5.101 | 25,3 % | 8,0 % | 9,1 % | 85 |
| Roosbeek | 4.743 | 53,6 % | 5,7 % | 8,6 % | 57 |
| Villers-la-Ville | 4.689 | 45,3 % | 9,7 % | 9,7 % | 81 |
| Court-Saint-Étienne | 4.656 | 41,7 % | 6,4 % | 21,8 % | 59 |
| Kasteelbrakel | 4.506 | 38,1 % | 8,1 % | 12,0 % | 71 |
| Perwijs | 4.353 | 37,7 % | 14,0 % | 22,8 % | 55 |
| Mont-Saint-Guibert | 3.872 | 32,6 % | 13,3 % | 31,0 % | 42 |
| Orp-Jauche | 3.777 | 53,3 % | 7,8 % | 6,8 % | 45 |
| Terhulpen | 3.340 | 37,9 % | 4,1 % | 16,6 % | 36 |
| Chastre | 3.197 | 35,0 % | 12,2 % | 9,0 % | 45 |
| Walhain | 3.101 | 43,8 % | 14,5 % | 11,4 % | 53 |
| Bevekom | 3.058 | 42,0 % | 9,0 % | 6,3 % | 55 |
| Itter | 2.970 | 49,7 % | 8,1 % | 8,8 % | 49 |
| Ramillies | 2.759 | 49,3 % | 9,3 % | 3,3 % | 39 |
| Incourt | 2.430 | 44,4 % | 13,3 % | 5,6 % | 45 |
| Heilissem | 1.642 | 53,0 % | 10,7 % | 9,5 % | 20 |
De grootste gemeenten
| Gemeente | Woningen 2026 | Woningen in appartementen | Nieuwe woningen 2023 tot 2025 | Renovatievergunningen 2023 tot 2025 | Pagina |
|---|---|---|---|---|---|
| Ottignies-Louvain-la-Neuve | 22 994 | 61,9 % | 170 | 158 | Ottignies-Louvain-la-Neuve |
| Eigenbrakel (Braine-l'Alleud) | 17 957 | 24,3 % | 179 | 122 | Braine-l'Alleud |
| Waver (Wavre) | 16 365 | 31,0 % | 205 | 182 | Wavre |
| Nijvel (Nivelles) | 14 650 | 42,8 % | 197 | 131 | Nivelles |
| Waterloo | 13 670 | 23,7 % | 99 | 220 | Waterloo |
| Tubeke (Tubize) | 12 391 | 32,1 % | 265 | 116 | |
| Rixensart | 10 050 | 18,7 % | 72 | 205 | |
| Genepiën (Genappe) | 7 052 | 14,1 % | 154 | 113 | |
| Geldenaken (Jodoigne) | 6 598 | 17,2 % | 167 | 85 | Jodoigne |
| Court-Saint-Étienne | 4 656 | 21,8 % | 309 | 59 |
Bron: Statbel, zie hierboven. De pagina's van de gemeenten zijn in het Frans.
Twee gemeenten springen eruit. Ottignies-Louvain-la-Neuve is de enige gemeente van de provincie waar de meerderheid van de woningen in appartementen ligt (61,9 %), tegenover 3,3 % in Ramillies. Court-Saint-Étienne, met amper 4 656 woningen, vergunde de meeste nieuwe woningen van de provincie (309). Waterloo en Rixensart halen dan weer meer renovatievergunningen dan nieuwe woningen: daar is de renovatie van bestaande villa's het hoofdwerk.
16 Pa
Welke regels gelden in Waals-Brabant
Voor een Vlaamse aannemer is dit het belangrijkste punt: de gewestgrens verandert wie mag meten. In Vlaanderen telt een meting voor de EPB alleen als de meter erkend is door BCCA, SKH of Q Base (regels in Vlaanderen). In Wallonië bestaat die erkenning niet. Op de vraag of de test door een erkend bedrijf moet gebeuren, antwoordt de Waalse PEB-FAQ (januari 2024, vraag G.4.4): "Il n'existe pas d'agrément", maar het verslag moet de "Spécifications supplémentaires pour la mesure de l'étanchéité à l'air de l'enveloppe des bâtiments" volgen, samen met methode A van de NBN EN 13829:2001. Uw Vlaamse erkende meter mag hier dus meten, maar is niet verplicht.
Zonder meting rekent de berekening met v50 = 12 m³/(h.m²) voor verwarming (bijlage A1 PER 2026, § 7.8.4, voor vergunningsaanvragen met ontvangstbewijs na 31 december 2025). De gemeten waarde werkt op het Ew-peil, niet op het K-peil. Het SPW Énergie schrijft dat een betere luchtdichtheid het E-peil met 5 tot 15 punten kan verlagen, afhankelijk van het geval; de Vlaamse vuistregel van ongeveer één punt per m³/(h.m²) is in Wallonië niet bevestigd. Voor een nieuwe woning gold in de versie 2021 van de Guide PEB een eis van Ew ≤ 45. Een renovatie telt als nieuwbouw wanneer ze meer dan 800 m³ beschermd volume creëert, het bestaande volume minstens verdubbelt, of de installaties en minstens 75 % van de schil vervangt. Bij een gewone renovatie heeft de v50 geen rechtstreeks reglementair effect.
De waarde wordt ingevoerd door de EPB-verantwoordelijke, die verplicht is voor nieuwbouw, gelijkgestelde nieuwbouw en belangrijke renovaties. Volledige uitleg: luchtdichtheid en PEB in Wallonië.
22 Pa
Welke meting voor welke werf
Nieuwe vrijstaande woning
De eindmeting op de afgewerkte woning voor de PEB-aangifte vervangt de standaardwaarde 12. Met 1 676 vergunde eengezinswoningen in drie jaar is dit de meest voorkomende vraag van bouwheren.
Tussentijdse meting op een villa in renovatie
Bij een woning uit de jaren zeventig met vier gevels en een groot dak toont een meting vóór de afwerking waar het luchtdicht scherm onderbroken is, terwijl het nog bereikbaar is.
Schrijnwerk in een bestaande gevel
Een controle na de plaatsing van de ramen geeft de schrijnwerker een objectief bewijs van zijn aansluitingen.
Appartementen in Ottignies-Louvain-la-Neuve, Nijvel of Waver
Ook in Wallonië geen steekproef: elke PEB-eenheid apart of het hele beschermd volume. Zie meergezinswoningen meten (pagina in het Frans).
Passiefwoning
Wie n50 ≤ 0,6 h⁻¹ nastreeft, doet dat vrijwillig: zie metingen voor passiefhuizen.
28 Pa
Voor wie
Vlaamse aannemers en schrijnwerkers
Uit Vlaams-Brabant met werven aan de Waalse kant: wij leveren in Waals-Brabant de meting die in de PEB-aangifte telt. Zie onze werkwijze voor aannemers en schrijnwerkers.
Architecten
Die aan beide kanten van de taalgrens ontwerpen en per werf moeten weten welke meter nodig is: voor architecten.
Studiebureaus en EPB-verslaggevers
Die in Wallonië als EPB-verantwoordelijke optreden en de meting willen uitbesteden: werken met ons als verslaggever.
Erkende meters
In Vlaanderen die ons netwerk willen versterken: vacatures voor operatoren.
34 Pa
Gemeenten en deelgemeenten
De provincie ontstond op 1 januari 1995 bij de splitsing van de vroegere provincie Brabant langs de taalgrens; Waver werd de hoofdplaats (Wikipedia). Ze telt 27 gemeenten en één arrondissement, Nijvel, en grenst in het noorden aan Vlaams-Brabant, in het westen aan Henegouwen, in het zuiden aan de provincie Namen en in het oosten aan de provincie Luik (pagina's in het Frans).
Volgens Wikidata grenzen onder meer Waterloo en Eigenbrakel aan Sint-Genesius-Rode en Beersel, Waver aan Huldenberg en Geldenaken aan Hoegaarden. Een perceel aan de Vlaamse kant van die grenzen volgt de Vlaamse EPB: zie onze pagina over Vlaams-Brabant. De Franstalige provinciepagina Brabant wallon geeft dezelfde provincie voor een Franstalig publiek. De gemeenten liggen tussen ongeveer 15 km (Villers-la-Ville) en 50 km (Heilissem) in vogelvlucht van Gosselies. Werven in de hoofdstad: het Brussels Gewest.
39 Pa
Hoe verloopt een meting
Typisch geval: een Vlaamse aannemer bouwt een vrijstaande woning in Genepiën of Waterloo, met een erkende EPB-verantwoordelijke voor het PEB-dossier. Vooraf bezorgt de EPB-verantwoordelijke of de architect het beschermd volume en de oppervlakte Atest volgens de PEB-conventies; vermeldt de operator die oppervlakte in het verslag, dan geeft hij de bron. U plant eerst een tussentijdse meting zodra dak, ramen en luchtdicht scherm klaar zijn, en de eindmeting wanneer de woning afgewerkt is. Op de meetdag zijn de ventilatieopeningen voorbereid volgens methode A en zijn alle ruimten bereikbaar, ook de kelder of de garage als die binnen het volume vallen. Checklist: de meting voorbereiden.
De operator plaatst de ventilator in een buitendeur, meet in onderdruk en in overdruk (het resultaat is het gemiddelde van beide), en zoekt bij de tussentijdse meting de lekken met rook langs dakvoet, dakvlakramen en raamaansluitingen. U ontvangt een verslag met V50, n50 en v50, de vermelding van methode A en de lekken met foto's, klaar voor de PEB-aangifte.
Veelgestelde vragen over Waals-Brabant
5 vragen
Wij zijn een Vlaamse aannemer met een werf in Waterloo. Moet de meter erkend zijn?
Nee. In Wallonië bestaat geen erkenning voor de meter: de Waalse PEB-FAQ zegt het letterlijk. Wat telt, is een verslag volgens methode A van de NBN EN 13829 en de Waalse aanvullende specificaties. Uw vaste Vlaamse erkende meter mag ook meten, maar u kunt evengoed een meter zonder Vlaamse erkenning inschakelen, zoals Blower Door Unit.
Ons perceel ligt in Sint-Genesius-Rode, op een paar honderd meter van Waterloo. Kunt u daar de EPB-meting doen?
Nee. Sint-Genesius-Rode ligt in Vlaanderen. Daar telt alleen een meting door een meter die erkend is door BCCA, SKH of Q Base, en die erkenning hebben wij vandaag niet. Wij kunnen er wel een tussentijdse meting of een lekdetectie doen, zodat de eindmeting door uw erkende meter slaagt.
Telt de Vlaamse vuistregel van één E-punt per m³/(h.m²) ook in Wallonië?
Niet officieel. Die regel komt van de Vlaamse EPB-pedia. Het Waals Gewest geeft een bredere vork: een betere luchtdichtheid kan het E-peil met 5 tot 15 punten verlagen, naargelang het geval. Laat het exacte effect berekenen door de EPB-verantwoordelijke, en reken niet op een winst voor het K-peil: daar telt luchtdichtheid niet in mee.
Wij renoveren een villa uit 1975. Heeft de meting een effect op de PEB?
Alleen als de werken gelijkgesteld zijn met nieuwbouw, bijvoorbeeld wanneer de installaties en minstens 75 % van de schil vervangen worden. Bij een gewone of belangrijke renovatie gelden eisen op U-waarden en ventilatie, en is de meting een controle zonder rechtstreeks reglementair effect. Voor zo'n villa blijft de tussentijdse meting de nuttigste stap.
Een appartementsgebouw in Louvain-la-Neuve: één meting volstaat?
Eén meting van het volledige beschermd volume kan: dan krijgen alle eenheden dezelfde v50. U kunt ook elke PEB-eenheid apart meten, of slechts een deel en de rest op de standaardwaarde laten. Een steekproef per type appartement aanvaardt het Waals Gewest niet.
50 Pa
Een meting aanvragen in Waals-Brabant
Vermeld de gemeente, het type woning en wie de EPB-verantwoordelijke is. Offerte aanvragen als aannemer, als schrijnwerker of, voor een studiebureau, als EPB-verantwoordelijke. Het overzicht van alle regio's: waar wij meten.
Bronnen
- Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark, toestand op 1 januari 2026: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Statbel, bouwvergunningen (bestand van 27 oktober 2026), jaren 2023 tot 2025: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Wikidata (CC0), Waals-Brabant (Q1122), gemeenten en buurgemeenten: wikidata.org (nieuw tabblad)
- Wikipedia, Waals-Brabant: oprichting op 1 januari 1995, hoofdplaats Waver, aangrenzende provincies: nl.wikipedia.org (nieuw tabblad)
- SPW Énergie, bijlage A1 PER 2026, § 7.8.4: energie.wallonie.be (nieuw tabblad)
- SPW Énergie, FAQ PEB, versie januari 2024, vragen G.4.1 tot G.4.4: energie.wallonie.be (nieuw tabblad)
- SPW Énergie, Guide PEB 2021, hoofdstukken 6 en 9: energie.wallonie.be (nieuw tabblad)
- SPW Énergie, L'étanchéité à l'air: energie.wallonie.be (nieuw tabblad)
Bronnen geraadpleegd op 1 november 2026.