Luchtdichtheidsmeting in de provincie Antwerpen
In de provincie Antwerpen voert Blower Door Unit uitsluitend kwaliteitscontroles van de luchtdichtheid uit: tussentijdse metingen, lekdetectie en controle van het schrijnwerk. De meting die in de EPB-aangifte telt, moet in Vlaanderen sinds 1 mei 2018 van een erkende meter komen (BCCA, SKH of Q Base), en die heeft Blower Door Unit vandaag niet. De provincie vergunde tussen 2023 en 2025 23.916 nieuwe woningen, waarvan 60 % appartementen, en 13.165 renovaties van woongebouwen.
Statbel, toestand op 1 januari 2026
Het gebouwenpark in de provincie Antwerpen
- geregistreerde gebouwen
- 674.473
- woningen
- 923.699
| Indicator | Provincie Antwerpen | Vlaams Gewest | België | Vergelijking |
|---|---|---|---|---|
| Gebouwen in het kadaster (1 januari 2026) | 674.473 | 2.765.370 | 4.684.845 | |
| Woningen | 923.699 | 3.431.886 | 5.869.086 | |
| Woningen in een appartementsgebouw | 36,5 % | 29,8 % | 29,8 % | |
| Gebouwen van vóór 1946 | 24,9 % | 25,6 % | 35,2 % | |
| Gebouwen van na 2011 | 8,2 % | 9,4 % | 7,9 % | |
| Open bebouwing (vier gevels) | 31,5 % | 33,1 % | 30,9 % | |
| Nieuwe woningen vergund 2023 tot 2025 (aandeel appartementen) | 23.916 (60,2 %) | 100.439 (55,1 %) | 137.193 (55,8 %) | |
| Renovaties per nieuw woongebouw, 2023 tot 2025 | 1,2 | 1,0 | 1,2 |
Bron: Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark op 1 januari 2026 en bouwvergunningen 2023 tot 2025. Periodes en types: alle gebouwen van het kadaster, zonder onbekend bouwjaar. Renovaties: alleen vergunningsplichtige werken aan woongebouwen.
Het provinciale gemiddelde verbergt twee uitersten. In de stad Antwerpen dateert 48,5 % van de gebouwen van vóór 1946, in Boom 47,6 % en in Niel 46,5 %; in die gemeenten is ook bijna zes op tien gebouwen een rijwoning (Boom 59,9 %, Niel 59,0 %, Antwerpen 55,1 %). Aan de andere kant van de provincie is in Kasterlee amper 6,7 % van de gebouwen vooroorlogs, en in Zoersel behoort 70,6 % tot de open bebouwing (vier gevels), het hoogste aandeel van de provincie. Hoogstraten, Beerse en Kasterlee hebben het grootste aandeel recente gebouwen (13,6 tot 13,8 % van na 2011), tegenover 2,4 % in de stad Antwerpen.
| Gemeente | Woningen 2026 | Vóór 1946 | Woningen in appartementen | Nieuwe woningen 2023 tot 2025 |
|---|---|---|---|---|
| Antwerpen | 288.160 | 48,5 % | 59,7 % | 5.004 |
| Mechelen | 42.952 | 43,7 % | 36,8 % | 1.023 |
| Turnhout | 23.643 | 28,6 % | 42,4 % | 644 |
| Geel | 21.686 | 10,9 % | 36,5 % | 741 |
| Mol | 19.404 | 13,6 % | 25,4 % | 952 |
| Lier | 19.314 | 38,2 % | 38,2 % | 487 |
Voor de kwaliteitscontrole zijn dat twee verschillende werven. In de stad, langs de Rupel en in Lier en Mechelen: renovatie van rijwoningen, waar het lek zit in de aansluiting van nieuw op oud (balkkoppen, gemene muren, dakvoet). In de Kempen: vrijstaande nieuwbouw, waar het lek eerder in de uitvoering zelf zit (folieverbindingen, doorvoeringen, raamaansluitingen) en een tussentijdse meting vóór de pleister het meest oplevert. Tussen beide in groeit de stapelbouw: zes op tien vergunde nieuwe woningen zijn appartementen, en in Edegem en Turnhout ligt al ruim vier op tien woningen in een appartementsgebouw.
nieuwe woningenresidentiële renovaties
De 67 gemeenten, van groot naar klein woningbestand
Statbel, gebouwenpark op 1 januari 2026 en vergunningen 2023 tot 2025
| Gemeente | Woningen | Voor 1946 | Na 2011 | In appartementen | Renovaties 2023 tot 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Antwerpen | 288.160 | 48,5 % | 2,4 % | 59,7 % | 3.025 |
| Mechelen | 42.952 | 43,7 % | 5,6 % | 36,8 % | 964 |
| Turnhout | 23.643 | 28,6 % | 8,8 % | 42,4 % | 241 |
| Geel | 21.686 | 10,9 % | 11,8 % | 36,5 % | 202 |
| Heist-op-den-Berg | 21.351 | 15,7 % | 13,4 % | 20,3 % | 283 |
| Mol | 19.404 | 13,6 % | 10,9 % | 25,4 % | 194 |
| Lier | 19.314 | 38,2 % | 7,1 % | 38,2 % | 290 |
| Brasschaat | 18.254 | 21,9 % | 5,8 % | 33,8 % | 335 |
| Schoten | 16.175 | 25,4 % | 4,6 % | 34,0 % | 332 |
| Herentals | 14.607 | 19,1 % | 7,1 % | 30,2 % | 209 |
| Brecht | 13.454 | 8,3 % | 12,4 % | 18,5 % | 165 |
| Willebroek | 12.796 | 28,0 % | 9,4 % | 29,4 % | 204 |
| Mortsel | 12.765 | 31,4 % | 2,6 % | 40,7 % | 271 |
| Kapellen | 12.672 | 22,8 % | 7,1 % | 25,1 % | 242 |
| Puurs-Sint-Amands | 12.551 | 21,5 % | 10,6 % | 21,4 % | 246 |
| Westerlo | 11.905 | 8,9 % | 10,6 % | 17,3 % | 125 |
| Balen | 11.452 | 10,9 % | 12,0 % | 12,5 % | 150 |
| Edegem | 11.134 | 20,0 % | 5,5 % | 43,7 % | 312 |
| 11.112 | 22,4 % | 8,7 % | 25,4 % | 179 | |
| Nijlen | 10.835 | 17,1 % | 9,8 % | 16,7 % | 180 |
| Kasterlee | 10.402 | 6,7 % | 13,6 % | 16,4 % | 127 |
| Zoersel | 10.350 | 7,5 % | 11,8 % | 18,9 % | 149 |
| Hoogstraten | 10.136 | 14,9 % | 13,8 % | 26,4 % | 134 |
| Kontich | 9.779 | 20,5 % | 6,9 % | 28,6 % | 185 |
| Wuustwezel | 9.609 | 10,5 % | 13,5 % | 20,3 % | 114 |
| Sint-Katelijne-Waver | 9.477 | 19,0 % | 9,5 % | 16,4 % | 223 |
| Schilde | 9.473 | 10,1 % | 8,4 % | 17,7 % | 245 |
| Ranst | 8.901 | 17,2 % | 11,7 % | 21,3 % | 155 |
| Putte | 8.861 | 16,8 % | 12,2 % | 22,4 % | 130 |
| Boom | 8.860 | 47,6 % | 4,6 % | 41,8 % | 86 |
| Kalmthout | 8.778 | 19,4 % | 11,5 % | 21,9 % | 175 |
| Essen | 8.744 | 17,3 % | 10,0 % | 18,1 % | 132 |
| Stabroek | 8.689 | 16,9 % | 6,9 % | 31,1 % | 76 |
| Lille | 8.517 | 9,4 % | 11,3 % | 14,7 % | 112 |
| Beerse | 8.216 | 11,6 % | 13,6 % | 17,1 % | 121 |
| Laakdal | 8.180 | 8,6 % | 12,3 % | 14,0 % | 95 |
| Duffel | 8.136 | 25,8 % | 8,1 % | 26,5 % | 102 |
| Ravels | 7.619 | 12,4 % | 12,5 % | 20,9 % | 103 |
| Herselt | 7.451 | 10,4 % | 8,4 % | 9,6 % | 81 |
| Malle | 7.316 | 12,8 % | 11,4 % | 28,3 % | 98 |
| Bonheiden | 6.868 | 18,0 % | 9,1 % | 11,9 % | 205 |
| Aartselaar | 6.840 | 8,2 % | 7,4 % | 32,0 % | 119 |
| Rumst | 6.787 | 26,0 % | 5,8 % | 18,2 % | 141 |
| Oud-Turnhout | 6.549 | 9,7 % | 12,5 % | 17,3 % | 118 |
| Zandhoven | 6.216 | 13,4 % | 12,0 % | 19,5 % | 70 |
| Arendonk | 6.215 | 15,5 % | 9,1 % | 17,1 % | 84 |
| Boechout | 6.194 | 24,3 % | 10,2 % | 33,9 % | 130 |
| Wommelgem | 5.926 | 14,3 % | 6,8 % | 32,8 % | 103 |
| Olen | 5.809 | 12,5 % | 10,7 % | 16,4 % | 113 |
| Retie | 5.601 | 7,7 % | 12,5 % | 15,2 % | 64 |
| Berlaar | 5.589 | 20,3 % | 11,0 % | 18,6 % | 67 |
| Grobbendonk | 5.486 | 12,5 % | 10,5 % | 15,9 % | 74 |
| Rijkevorsel | 5.413 | 12,5 % | 11,9 % | 17,6 % | 101 |
| Hemiksem | 5.325 | 40,8 % | 7,0 % | 32,0 % | 87 |
| Vosselaar | 5.184 | 7,3 % | 12,4 % | 18,9 % | 83 |
| Hulshout | 5.178 | 9,1 % | 9,6 % | 18,2 % | 61 |
| Meerhout | 4.903 | 14,0 % | 10,5 % | 14,5 % | 64 |
| Niel | 4.853 | 46,5 % | 10,4 % | 27,8 % | 95 |
| Wijnegem | 4.760 | 27,2 % | 5,0 % | 37,6 % | 91 |
| Dessel | 4.658 | 8,6 % | 13,1 % | 15,6 % | 45 |
| Herenthout | 4.459 | 14,8 % | 8,8 % | 20,4 % | 49 |
| Merksplas | 4.386 | 14,7 % | 10,8 % | 15,1 % | 69 |
| Schelle | 3.964 | 16,8 % | 6,2 % | 26,4 % | 76 |
| Vorselaar | 3.888 | 11,9 % | 10,4 % | 16,0 % | 63 |
| Lint | 3.759 | 16,0 % | 7,5 % | 28,6 % | 70 |
| Hove | 3.723 | 22,3 % | 6,0 % | 19,3 % | 113 |
| Baarle-Hertog | 1.450 | 16,1 % | 13,0 % | 21,1 % | 18 |
12 Pa
Welke regels gelden in de provincie Antwerpen
De provincie Antwerpen is de enige Vlaamse provincie die niet aan een Waalse provincie grenst, en ze ligt volledig in het Vlaamse Gewest. Eén kader dus van Essen tot Bornem: de Vlaamse EPB. Daarin is luchtdichtheid geen eis, maar wie niet geldig meet, krijgt in de berekening 12 m³/(h.m²) voor verwarming.
Geldig betekent sinds 1 mei 2018 drie dingen tegelijk: een meter die erkend is door een kwaliteitsorganisatie die zelf door het VEKA erkend is (BCCA vzw, SKH BV of AD-CO BV met Q Base), een meting volgens de STS-P 71-3 en een conformiteitsverklaring met een code die de EPB-verslaggever in de software invoert. Een meting zonder die verklaring "mag u niet gebruiken in de E-peilberekening", zegt EPB-pedia. Blower Door Unit heeft vandaag geen erkende meter, en levert in de provincie dus geen EPB-waarde.
Wat wij wel doen, staat uitdrukkelijk in de STS-P 71-3 als legitiem doel van een test: de oorzaken van lekken opsporen, een richtinggevende meting tijdens de werken, de conformiteit met een bestek nagaan. Het effect op het eindresultaat is volgens EPB-pedia ongeveer 1 punt E-peil per m³/(h.m²) die de v50 lager uitvalt (invloed op het E-peil). Een herstelling die tijdens de werf gebeurt, telt dus mee in de officiële meting die daarna komt. Alles over het kader: EPB en luchtdichtheid in Vlaanderen.
Twee grenswijzigingen van 1 januari 2025 om te onthouden: Borsbeek is sindsdien een district van Antwerpen, en Zwijndrecht is met Beveren en Kruibeke gefuseerd en ligt nu in Oost-Vlaanderen. Voor de EPB verandert dat niets, maar wel voor de gemeente op uw vergunning.
18 Pa
Welke controle voor welke werf
Vrijstaande nieuwbouw in de Kempen
(Zoersel, Schilde, Balen, Dessel): een tussentijdse meting vóór de pleisterwerken, zodra dak, folies en ramen er zijn. Bij open bebouwing is het verliesoppervlak groot en zit elk lek in een buitenwand.
Renovatie van rijwoningen
In Antwerpen, Boom, Niel, Hemiksem of Lier: lekdetectie in onderdruk op het moment dat de nieuwe luchtdichte laag nog open ligt.
Raamvervanging en nieuwe gevels
Een controle van de plaatsing als bewijs voor schrijnwerker en bouwheer, ook in gemeenten met veel renovatie per woongebouw zoals Edegem, Hove en Mortsel.
Passief of bijna-passief bouwen
Opeenvolgende controles richting passiefhuisniveau, met de officiële meting door een erkende meter als sluitstuk.
25 Pa
Voor wie
- Architecten met werven verspreid over stad en Kempen, die vóór de afwerking willen weten waar ze staan: voor architecten.
- Schrijnwerkers en aannemers die hun plaatsing met een meting willen aantonen: schrijnwerkers en aannemers.
- EPB-verslaggevers die hun klant een realistische ontwerpwaarde willen geven: voor EPB-verslaggevers.
- Ontwikkelaars en bouwbedrijven met appartementsprojecten in meerdere gemeenten: partners en raamcontracten.
- Particulieren die bouwen of renoveren: voor particulieren.
32 Pa
Gemeenten en deelgemeenten
De provincie telt sinds 2025 67 gemeenten in drie arrondissementen. Volgens Statbel tellen ze op 1 januari 2026 respectievelijk:
- Arrondissement Antwerpen: 521.460 woningen, met de stad Antwerpen, Brasschaat, Schoten, Brecht, Mortsel, Kapellen en de gemeenten langs de Rupel. Stadspagina: Antwerpen.
- Arrondissement Mechelen: 169.842 woningen, met Mechelen, Heist-op-den-Berg, Lier, Willebroek en Puurs-Sint-Amands. Stadspagina: Mechelen.
- Arrondissement Turnhout: 232.397 woningen, met Turnhout, Geel, Mol, Herentals en de Kempense gemeenten tot Baarle-Hertog.
Buurprovincies: Oost-Vlaanderen in het westen, Vlaams-Brabant in het zuiden en Limburg in het oosten; in het noorden ligt Nederland. Alle regio's: overzicht.
In vogelvlucht liggen Mechelen en Bonheiden het dichtst bij ons vertrekpunt in Gosselies (ongeveer 63 km), Baarle-Hertog het verst (ongeveer 114 km). Of een werf in het noorden van de provincie haalbaar is, bevestigen wij per aanvraag schriftelijk.
38 Pa
Hoe verloopt een meting
Voorbeeld: een vrijstaande nieuwbouwwoning in de Kempen, houtskelet of traditioneel, net voor de pleisterwerken.
Wat u voorbereidt
Ramen en buitendeuren geplaatst en aangesloten, dampscherm of luchtdichte plaat overal verkleefd, doorvoeringen voor ventilatie, elektriciteit en sanitair gemaakt, nog geen gipsplaten of pleister op de kritieke plaatsen. Ventilatieopeningen tijdelijk afgedicht volgens afspraak.
Wat de operator doet
Hij plaatst de ventilator in een buitendeur, meet het lekdebiet in onderdruk en zoekt dan met rook en warmtebeeld de lekken op: aansluiting van de folie op de vloerplaat en de muurplaat, rond elk raam, bij elke doorvoering, aan het zolderluik. Waar mogelijk herstelt de aannemer meteen en wordt opnieuw gemeten. Het verloop in detail: hoe werkt een blowerdoortest.
Wat u ontvangt
Een rapport met de richtinggevende meetwaarde, de lekken met foto en plaats, en de vermelding dat het om een kwaliteitscontrole gaat. De officiële meting voor de EPB plant u daarna met een erkende meter.
Veelgestelde vragen over de provincie Antwerpen
5 vragen
Kunnen jullie in de Kempen de EPB-meting van mijn nieuwbouw doen?
Nee, nergens in Vlaanderen. De meting die in de EPB-aangifte komt, vraagt een erkende meter en een conformiteitsverklaring. Wij meten tijdens de werken, zodat u de lekken herstelt vóór de erkende meter langskomt. Zonder geldige meting rekent de EPB met 12 m³/(h.m²).
Mijn werf lag in Zwijndrecht. Welke provincie en welke regels gelden nu?
Sinds 1 januari 2025 ligt Zwijndrecht in de fusiegemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht, in Oost-Vlaanderen. Voor de luchtdichtheid verandert er niets: het blijft het Vlaamse Gewest, met dezelfde EPB-regels en hetzelfde kwaliteitskader.
Heeft een tussentijdse meting zin bij een vrijstaande woning met weinig risico?
Bij een vrijstaande woning is de buitenschil het grootst: vier gevels, een dak en een vloer, met alle aansluitingen ertussen. Een fout die zich bij elk raam herhaalt, weegt dan zwaar. EPB-pedia noemt 2 à 3 m³/(h.m²) voor zeer luchtdichte gebouwen; een tussentijdse meting toont of u daar in de buurt zit.
Wij bouwen appartementen in verschillende Antwerpse gemeenten. Kan dat onder één afspraak?
Ja, voor kwaliteitscontroles kan een raamafspraak met één protocol en één rapportformaat voor alle werven. Dat bespreken wij via partners en raamcontracten. De officiële metingen blijven voor een erkende meter.
Zoeken jullie een erkende meter in de provincie?
Ja. Bent u erkend door BCCA, SKH of Q Base, of volgt u de opleiding? Lees onze vacature voor operatoren.
50 Pa
Een meting aanvragen in de provincie Antwerpen
Architect of studiebureau: meld een werf in de provincie aan. Schrijnwerker of aannemer: vraag een controle van uw plaatsing aan. Vul in het formulier de postcode van de werf in; wij antwoorden schriftelijk over de haalbaarheid.
Bronnen
- Statbel, Kadastrale statistiek van het gebouwenpark, toestand op 1 januari 2026 (NL-pagina van de reeks): statbel.fgov.be (nieuw tabblad) ; dataset 2026: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Statbel, Bouwvergunningen per maand, gewest, provincie, arrondissement en gemeente (bestand van 27 oktober 2026), jaren 2023 tot 2025: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Wikidata (CC0), Provincie Antwerpen: wikidata.org (nieuw tabblad)
- Statistiek Vlaanderen, Nieuwe NIS-codes voor gefuseerde gemeenten vanaf 1 januari 2025 (Antwerpen en Borsbeek; Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht): vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- Wikipedia, Antwerpen (provincie), grenzen en overgang van Zwijndrecht naar Oost-Vlaanderen: nl.wikipedia.org (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Kwaliteitskader voor luchtdichtheidsmetingen: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Luchtdichtheid: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Luchtdichtheid: impact op het resultaat: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Luchtdichtheid: stavingsstukken: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- STS-P 71-3, Luchtdichtheid van gebouwen: luchtdichtheidstest, § 3.4, FOD Economie: economie.fgov.be (nieuw tabblad)
Bronnen geraadpleegd op 1 november 2026.