Het principe in drie zinnen
Een gebouw dat lekt, laat lucht door de kieren in de schil. Door met een ventilator een drukverschil op te bouwen, versnelt de operator die luchtstroom, zodat ze meetbaar wordt. Het debiet dat de ventilator moet leveren om 50 Pa drukverschil te houden, is het lekdebiet V50 (in m³/h): de basis van alle andere indicatoren.
Zo verloopt de meting bij Blower Door Unit
Ons protocol volgt een vaste volgorde, voor elke operator en op elke werf.
Aankomst en rondgang
De operator bekijkt het gebouw en controleert of de gemeten zone overeenkomt met de plannen en met het doel van de meting.
Meetomstandigheden noteren
Binnen- en buitentemperatuur, wind, hoogte van het gebouw. Is het te winderig of is het temperatuurverschil te groot, dan wordt de meting uitgesteld: liever een nieuwe datum dan een twijfelachtig cijfer.
Gebouw klaarzetten volgens de gevraagde methode
Voor een meting die in de EPB meetelt is dat methode A (gebouw in gebruik): ramen en deuren van de natuurlijke ventilatie dicht, openingen van de mechanische ventilatie afgedicht (STS-P 71-3 (nieuw tabblad)). Wat u zelf vooraf doet, staat in de checklist voor de voorbereiding.
Ventilator en frame plaatsen
Een verstelbaar frame met doek sluit de buitendeur luchtdicht af; de ventilator en de drukmeter worden aangesloten.
Nuldruk meten
Vóór de meting registreert de operator het natuurlijke drukverschil tussen binnen en buiten (bij gesloten ventilator).
Reeks in onderdruk
De ventilator zuigt lucht uit het gebouw, bij meerdere drukniveaus.
Reeks in overdruk
Dezelfde reeks, met de ventilator die lucht in het gebouw blaast.
Nuldruk opnieuw meten
Ter controle, na de reeksen.
Regressie controleren
De software trekt een rechte door de meetpunten (debiet tegen druk, logaritmisch). Voldoet die niet aan de criteria van de norm, dan wordt de reeks overgedaan.
Lekken opsporen
Het gebouw blijft in onderdruk; met rook en, waar nodig, een warmtebeeldcamera worden de belangrijkste lekken gelokaliseerd en gefotografeerd.
Alles terugzetten
Afdichtingen verwijderd, ventilatie terug aan, ventielen teruggeplaatst.
Bij een eindmeting dicht de operator tijdens de meting geen lekken af. Bij een tussentijdse meting kan de aannemer lekken herstellen; een nieuwe reeks wordt dan apart gemeten en apart gerapporteerd.
Onderdruk, overdruk: waarom allebei?
| Onderdruk | Overdruk | |
|---|---|---|
| Wat de ventilator doet | Zuigt lucht uit het gebouw | Blaast lucht in het gebouw |
| Waar de lucht langs gaat | Van buiten naar binnen, door de lekken | Van binnen naar buiten |
| Lekdetectie | Ja: de binnenkomende lucht is voelbaar en zichtbaar met rook of camera | Minder geschikt |
| Voor de EPB | Gemiddelde van beide reeksen (Waalse EPB-gids, § 9.5 (nieuw tabblad)) |
Wat er gemeten en berekend wordt
| Grootheid | Definitie | Eenheid | Wie levert wat |
|---|---|---|---|
| V50 | Lekdebiet bij 50 Pa drukverschil | m³/h | De meter |
| v50 | V50 gedeeld door de verliesoppervlakte Atest: de waarde voor de EPB | m³/(h.m²) | V50 door de meter, Atest door de aanvrager of EPB-verslaggever |
| n50 | V50 gedeeld door het binnenvolume | h⁻¹ | V50 door de meter, volume door de aanvrager |
Deze verdeling volgt de STS-P 71-3, zoals Leefmilieu Brussel ze overneemt (vademecum deel 9, § 6 (nieuw tabblad)). Meer over de waarden: v50 en n50.
Welke norm?
De Europese norm is EN ISO 9972:2015, die EN 13829 opvolgde; de nauwkeurigheid van de drukmeting werd daarbij verscherpt tot ± 1 Pa tussen 0 en 100 Pa en de regressie moet een r² van minstens 0,98 halen (TightVent (nieuw tabblad)). De Belgische gewesten verwijzen nog naar NBN EN 13829, methode A, aangevuld met de STS-P 71-3. Alles over de norm: ISO 9972.
Let op
Wat de meting in Vlaanderen waard is
In Vlaanderen voeren wij vandaag geen officiële EPB-luchtdichtheidsmeting uit. Daarvoor is een erkende luchtdichtheidsmeter nodig (BCCA, SKH of Q Base). Wij doen wel tussentijdse metingen, controle van schrijnwerk en lekdetectie. Een meting voor de EPB moet bovendien de toestand van het afgewerkte gebouw weergeven: de gemeten zone moet minstens het beschermd volume bevatten en geen ruimtes daarbuiten (EPB-pedia, te meten zone (nieuw tabblad)). Zie luchtdichtheid en EPB in Vlaanderen.