Europa: wat de herziene EPBD verandert
In het kort
De herziene Europese richtlijn over de energieprestatie van gebouwen, (EU) 2024/1275, maakt de luchtdichtheidstest niet verplicht. Ze legt wel emissievrije nieuwbouw op vanaf 2028 (overheidsgebouwen) en 2030 (alle nieuwbouw). In België zetten de drie gewesten de richtlijn om; de luchtdichtheidsregels blijven voorlopig gewestelijk.
13 Pa
Wat de richtlijn zegt over luchtdichtheid
De richtlijn vermeldt luchtdichtheid één keer. In bijlage I, punt 4, e), houdt de berekeningsmethode minstens rekening met "natuurlijke en mechanische ventilatie, waarbij rekening kan worden gehouden met luchtdichtheid en warmteterugwinning" (vrije vertaling van de officiële tekst). De meetnorm ISO 9972 wordt niet geciteerd, en de richtlijn bevat geen verplichting om te testen (richtlijn (EU) 2024/1275 (nieuw tabblad); EUR-Lex (nieuw tabblad)).
Gevolg: of en hoe er gemeten wordt, beslist elk gewest. Zie Vlaanderen, Brussel en Wallonië.
21 Pa
De kernpunten van de richtlijn
| Onderwerp | Bepaling | Artikel |
|---|---|---|
| Emissievrije gebouwen | Nieuwbouw van overheidsinstanties emissievrij vanaf 1 januari 2028; alle nieuwbouw vanaf 1 januari 2030. Tot dan minstens bijna-energieneutraal | Art. 7, lid 1 |
| Drempel | De maximale energievraag van een emissievrij gebouw ligt minstens 10 % onder de nationale drempel voor bijna-energieneutrale gebouwen die gold op 28 mei 2024 | Art. 11, lid 3 |
| Aardopwarmingsvermogen over de levenscyclus | Berekend en vermeld op het certificaat vanaf 2028 voor nieuwbouw boven 1 000 m², vanaf 2030 voor alle nieuwbouw | Art. 7, lid 2 |
| Energieprestatiecertificaat | Gemeenschappelijk model (bijlage V) uiterlijk 29 mei 2026; klassen A (emissievrij) tot G; geldigheid maximaal tien jaar | Art. 19 |
| Indicatoren op het certificaat | Luchtdichtheid staat niet in de lijst van facultatieve indicatoren | Bijlage V |
| Niet-residentieel bestaand | Minimumnormen: onder de drempel van de 16 % minst presterende gebouwen vanaf 2030, van de 26 % vanaf 2033 | Art. 9, lid 1 |
| Residentieel bestaand | Nationaal traject uiterlijk 29 mei 2026: gemiddeld primair energieverbruik minstens 16 % lager dan in 2020 tegen 2030, 20 tot 22 % tegen 2035 | Art. 9, lid 2 |
| Renovatiepaspoort | Systeem uiterlijk 29 mei 2026 | Art. 12, lid 1 |
Bron: richtlijn (EU) 2024/1275 (nieuw tabblad), gecontroleerd op 1 november 2026.
29 Pa
Omzetting: 29 mei 2026
De lidstaten moesten de richtlijn uiterlijk op 29 mei 2026 omzetten (artikel 35, lid 1), met uitzondering van één bepaling over financiële stimulansen voor fossiele ketels, die op 1 januari 2025 moest gelden. Op 15 juli 2026 stuurde de Europese Commissie aanmaningsbrieven naar alle 27 lidstaten wegens onvolledige omzetting (Europese Commissie, 15 juli 2026 (nieuw tabblad)).
| Gewest | Stand van zaken (1 november 2026) |
|---|---|
| Vlaanderen | Adviezen van de Minaraad en de SERV (eind augustus 2026) over een ontwerpdecreet van "gedeeltelijke omzetting" (publicatie (nieuw tabblad)); inhoud niet in detail bevestigd |
| Brussel | Geen informatie gevonden over de stand van de omzetting |
| Wallonië | Het Gewest kondigt een nieuw PEB-decreet en een nieuw uitvoeringsbesluit aan (SPW Énergie (nieuw tabblad)); definitieve goedkeuring niet bevestigd |
37 Pa
Wat het betekent voor uw werf
Wat zeker is: geen enkel gewest moet door de richtlijn een luchtdichtheidstest opleggen, de certificaten worden hervormd, en de drie gewesten behouden vandaag een ongunstige standaardwaarde van v50 = 12 m³/(h.m²) wanneer niet gemeten wordt (uitleg v50). In de geraadpleegde bronnen wijst niets erop dat die standaardwaarde verdwijnt.
Onze lezing, geen bepaling van de richtlijn: een strengere energievraag maakt elke verliespost duurder om te negeren. Een gemeten v50 wordt zo een van de eenvoudigste hefbomen om een emissievrij doel te halen. Voor de minimumnormen in de tertiaire en publieke sector geldt hetzelfde: een meting vóór en na renovatie documenteert de werkelijke winst. Grote gebouwen meten wij op studie: zie industrie en tertiair.
Vragen
3 vragen
Maakt de Europese richtlijn de blowerdoortest verplicht?
Nee. Richtlijn (EU) 2024/1275 noemt luchtdichtheid maar één keer, als een parameter waarmee de berekeningsmethode rekening "kan" houden. Ze verplicht wel emissievrije nieuwbouw vanaf 2028 voor overheidsgebouwen en vanaf 2030 voor alle nieuwe gebouwen.
Tegen wanneer moest België de richtlijn omzetten?
Uiterlijk 29 mei 2026. In België gebeurt dat drie keer, per gewest. Op 15 juli 2026 kregen alle 27 lidstaten een aanmaningsbrief.
Komt luchtdichtheid op het nieuwe energieprestatiecertificaat?
Niet als aparte indicator: ze staat niet in de lijst van facultatieve indicatoren van bijlage V. Ze blijft wel meetellen in de berekening via de gewestelijke methodes.
50 Pa
Meten wat de berekening telt
Bekijk de regels per gewest of vraag een meting aan.