Luchtdichtheidsmeting in Genk: van mijnwoning tot nieuwbouw
Genk groeide met de steenkool: in 1914 kwam hier de eerste kool boven, en de mijnen van Winterslag, Waterschei en Zwartberg lieten hele mijncités na. Vandaag is 36 % van de Genkse gebouwen een halfopen woning, ver boven het Vlaamse gemiddelde. Blower Door Unit doet in Genk kwaliteitscontrole van de luchtdichtheid; de officiële EPB-meting vraagt in Vlaanderen een erkende meter, en die hebben wij nog niet.
Statbel, toestand op 1 januari 2026
Het gebouwenpark in Genk
- geregistreerde gebouwen
- 22.396
- woningen
- 29.695
| Indicator | Genk | Provincie Limburg | Vlaams Gewest | Vergelijking |
|---|---|---|---|---|
| Woningen (1 januari 2026) | 29.695 | 426.475 | 3.431.886 | |
| Halfopen bebouwing (drie gevels) | 35,9 % | 25,9 % | 22,5 % | |
| Gesloten bebouwing (rijwoningen) | 12,6 % | 9,3 % | 23,8 % | |
| Gebouwen van vóór 1919 | 1,5 % | 5,8 % | 12,2 % | |
| Gebouwen uit 1919 tot 1961 | 39,2 % | 24,1 % | 27,2 % | |
| Nieuwe woningen vergund per jaar, per 1.000 woningen (2023 tot 2025) | 13,3 | 11,9 | 9,8 | |
| Renovatievergunningen per jaar, per 1.000 woongebouwen (2023 tot 2025) | 5,3 | 6,1 | 7,4 |
Bron: Statbel, kadastrale statistiek van het gebouwenpark op 1 januari 2026 en bouwvergunningen 2023 tot 2025. Bouwperiodes en types slaan op alle gebouwen van het kadaster, zonder onbekend bouwjaar; alleen vergunningsplichtige renovaties worden geteld.
Vóór 1919 werd in Genk bijna niets gebouwd dat vandaag nog in het kadaster staat (1,5 %). Daarna volgt een sprong: 4.200 gebouwen uit 1919 tot 1945 en 4.574 uit 1946 tot 1961, samen bijna vier op tien. Dat valt samen met de mijnperiode: de mijn van Zwartberg sloot als eerste in 1966, Waterschei in 1987 en Winterslag in 1988. De Inventaris Onroerend Erfgoed beschrijft voor Winterslag een Eerste Cité die vanaf 1912 als tuinwijk werd uitgebouwd, met koppelwoningen in cottagestijl naar ontwerp van Adrien Blomme. Dat woningtype verklaart wellicht mee waarom Genk zoveel halfopen gebouwen telt. Voor de luchtdichtheid betekent dat een gedeelde muur, vaak een gedeeld dak, en een renovatie die stopt waar de woning van de buren begint.
Opvallend: Genk vergunt verhoudingsgewijs veel nieuwbouw (1.188 nieuwe woningen in drie jaar, rang 2 in Limburg, waarvan 817 appartementen) maar weinig vergunningsplichtige renovaties (315). Die cijfers tellen alleen renovaties waarvoor een bouwvergunning nodig was; kleinere ingrepen zoals binnenisolatie of nieuwe ramen vallen er vaak buiten. Juist bij zulke werken ontbreekt meestal een controlemoment, en daar levert een meting veel op.
nieuwe woningenresidentiële renovaties
12 Pa
Welke regels gelden in Genk
Genk volgt de Vlaamse EPB. Een luchtdichtheidsmeting mag er pas in het E-peil als ze sinds 1 mei 2018 uitgevoerd is door een meter met erkenning van BCCA, SKH of Q Base, volgens de STS-P 71-3, met een conformiteitsverklaring. Zonder dat rekent de EPB met 12 m³/(h.m²). Blower Door Unit heeft geen erkende meter; wat wij in Genk meten, is kwaliteitscontrole en geen EPB-waarde.
Voor een koppelwoning is de te meten zone een aandachtspunt. Volgens EPB-pedia moet de gemeten zone minstens het beschermd volume van de EPB-eenheid bevatten, en geen ruimtes daarbuiten; een zolderluik dat verkeerd open of dicht staat, maakt een officiële meting onbruikbaar. Wie een mijnwoning renoveert, beslist dus best vroeg of de zolder en een aangebouwde berging binnen het volume vallen, en controleert met een tussentijdse meting of de grens ook echt luchtdicht is. Is een meting eigenlijk verplicht? Zie verplicht of niet, per gewest en de Vlaamse regels.
18 Pa
Welke controle voor welke werf
Renovatie van een mijnwoning of koppelwoning
lekdetectie langs de gemene muur, de dakvoet en de zoldervloer. Bij 35,9 % halfopen gebouwen is dit in Genk de meest typische woning.
Nieuwe ramen in een oude gevel
controle van de raamaansluitingen, ook als de werken geen vergunning vragen; zo heeft de schrijnwerker een meetbaar resultaat bij de oplevering.
Nieuwbouw en appartementen
Een tussentijdse meting tijdens de ruwbouw, met het oog op de eindmeting door een erkende meter.
25 Pa
Voor wie
- Eigenaars van een cité- of koppelwoning die tocht of koude muren willen verklaren: voor particulieren.
- Schrijnwerkers en renovatieaannemers die werken zonder vergunning toch willen documenteren: schrijnwerkers en aannemers.
- Woningbouwers en ontwikkelaars met meerdere units: partners en raamcontracten.
32 Pa
Gemeenten en deelgemeenten
Genk heeft één postcode, 3600, en geen deelgemeenten. De stad bestaat wel uit wijken met een eigen bouwgeschiedenis, waaronder de mijnwijken van Winterslag, Waterschei en Zwartberg. Genk grenst aan Hasselt, Zutendaal, Oudsbergen, Houthalen-Helchteren, Zonhoven, Diepenbeek, Bilzen (sinds 2025 Bilzen-Hoeselt) en As. Hasselt heeft een eigen pagina; alle Limburgse gemeenten staan op de pagina Limburg.
Genk ligt op ongeveer 94 km in vogelvlucht van Gosselies, ongeveer 130 km over de weg. Per aanvraag laten wij u schriftelijk weten of de gevraagde datum haalbaar is.
38 Pa
Hoe verloopt een meting
Voorbeeld: een koppelwoning in een mijncité die een nieuw dak, zoldervloerisolatie en nieuwe ramen krijgt.
Wat u vooraf regelt
Het dampscherm is aangesloten op de gemene muur en op de muurplaat, de ramen zijn geplaatst, de zolder is binnen of buiten het volume afgesproken, kachel- of schouwopeningen zijn tijdelijk afgedicht. Breng de buren op de hoogte: de ventilator is hoorbaar. Voorbereiding: checklist.
Wat wij doen
Ventilator in de voordeur, de woning in onderdruk, en dan systematisch de plekken van dit woningtype af: aansluiting van het nieuwe dak op het dak van de buren, balken in de gemene muur, de vloer boven een kelder of kruipkelder, de nieuwe raamkaders.
Wat u krijgt
Een richtinggevende meetwaarde, de lekken met foto's en een korte toelichting per lek. Het rapport vermeldt dat het een kwaliteitscontrole is, buiten de EPB.
Veelgestelde vragen over Genk
4 vragen
Mijn woning in Winterslag deelt dak en muur met de buren. Kan ik alleen mijn helft meten?
Ja. U meet uw eigen woning; lucht die via het gedeelde dak of de gemene muur naar de buren gaat, telt als lek. Dat is net nuttig: het toont of uw nieuwe dakisolatie op de scheidingsmuur aansluit. Een meting die de buren meeneemt, is niet nodig.
Mijn renovatie vraagt geen vergunning. Heeft een meting dan zin?
Ja, misschien zelfs meer. In Genk zijn vergunningsplichtige renovaties relatief zeldzaam (315 tussen 2023 en 2025), en die cijfers tonen alleen de werken met een vergunning. Bij kleinere ingrepen zonder vergunning is er vaak geen EPB-opvolging; een meting geeft dan een objectief controlepunt.
Mijn woning is opgenomen in de Inventaris Onroerend Erfgoed. Mogen jullie meten?
Een meting verandert niets aan het gebouw: een ventilator in de deuropening, wat rook, een warmtebeeldcamera. Welke werken u zelf mag uitvoeren, hangt af van de erfgoedstatus; dat vraagt u na bij de gemeente of het agentschap Onroerend Erfgoed.
Wij bouwen een appartementsblok. Kunnen jullie de EPB-meting doen?
Niet de officiële: die vraagt in Vlaanderen een erkende meter. Wij meten wel tijdens de ruwbouw één of meer appartementen, zodat herhaalde lekken verholpen zijn vóór de erkende meter komt.
50 Pa
Een meting aanvragen in Genk
Voor uw woning: vraag een controle aan in Genk. Voor een schrijnwerker of renovatiebedrijf: meld uw Genkse plaatsingen aan. Erkende meter in de buurt? Lees de vacature.
Bronnen
- Statbel, Kadastrale statistiek van het gebouwenpark, toestand op 1 januari 2026 (NL-pagina van de reeks): statbel.fgov.be (nieuw tabblad) ; dataset 2026: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Statbel, Bouwvergunningen per maand, gewest, provincie, arrondissement en gemeente (bestand van 27 oktober 2026), jaren 2023 tot 2025: statbel.fgov.be (nieuw tabblad)
- Wikidata (CC0), Genk: wikidata.org (nieuw tabblad)
- Wikipedia, Genk (mijngeschiedenis 1901 tot 1988, buurgemeenten): nl.wikipedia.org (nieuw tabblad)
- Inventaris Onroerend Erfgoed, Steenkoolmijn van Winterslag: Mijncité: inventaris.onroerenderfgoed.be (nieuw tabblad)
- Inventaris Onroerend Erfgoed, Steenkoolmijn van Winterslag: Eerste Cité: inventaris.onroerenderfgoed.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Kwaliteitskader voor luchtdichtheidsmetingen: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Luchtdichtheid: rekenmethode: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- EPB-pedia, Luchtdichtheidsmeting: te meten zone: vlaanderen.be (nieuw tabblad)
- STS-P 71-3, FOD Economie: economie.fgov.be (nieuw tabblad)
Bronnen geraadpleegd op 1 november 2026.